شهر من شهروندی پُر از ماشین و سیمان است هر روز/ شهر من هم عاشقی با چشم گریان است هر شب/شهر من را مردمش حرف نشنیدند و پند/شهر من را کودکی در چهارراهی کرده بند/ شهر من بخند

خودشیفتگی مزمن، بیماری شایع فضای مجازی

95این احساس بیان تفاوت با آدم‌های دیگر، حس باحال بودن، احساس این‌که آدم¬ها علاقه دارند دربارۀ مسائل شخصی‌ات بدانند، مثلا دربارۀ اینکه چه سلیقه‌ای در فیلم داری یا چه دوست داری و چه دوست نداری، تلاش برای استفادۀ متفاوت و خلاقانه ولی تصنعی از کلمات، رفتارهای اغراق آمیز، استفاده از کلمات حسی شدید، بی‌تفاوتی به آدم‌های دیگر که در حالت افراطی منجر به مسخره کردن دیگران می¬شود، فکر کردن به خودت در مقام فاعل شناسا، فاعلی که می¬تواند همه را بشناسد و دربارۀ همه صحبت کند با نگاهی از بالا که عمدتا با تمسخر بی‌رحمانه‌ای همراه است و منجر به دست انداختن دیگرانی غیر از خودت می‌شود، فکر کردن به فکر کردن خودت، به تحلیل خودت، به ریشه‌های خودت. فکر کردن افراطی به خود مطلوب نه عیبها و مشکلات، اینها چیزهایی است که آدم‌های خودشیفته دارند.
خودشیفتگی یک بیماری است. یک بیچارگی است. آدم خودشیفته فقط به خود نگاه می‌کند و به خود نگاه نمی‌کند. چون فقط آن جنبه از خود را می‌بیند که دوست دارد یا دوست دارد که باشد. آدم خودشیفته متناقض است. با آدم‌ها به بی‌تفاوتی رفتار می‌کند اما در عمق روحش شیفتۀ تعریف و عکس العمل خوب آنها است. می‌خواهد توجهات را به خود جلب کند. دوست دارد همه از او صحبت کنند، از تفاوت او، از خاص بودن او. آدم خودشیفته مشکل عزت نفس دارد، نمی‌داند چیست، نمی‌داند چه می‌خواهد، نمی‌داند چه می‌کند، نمی‌داند خودش کیست. هویت خود را نیافته است و سعی می‌کند هویتی اغراق آمیز از خود بسازد. با تعریف خود، با تعریف تفاوت‌های خود با دیگران. با دوست داشتن خود. در درون آدم خودشیفته ویرانی عظیمی وجود دارد. ویرانی دهشتناکی که خود جرات نگاه کردن به آن را ندارد و ترجیح می‌دهد این ویرانی را قصر زیبایی ببیند که در ذهن خود ساخته است.
خودشیفتگی یک ادای همیشگی است. یک ژست روشنفکرانه. یک تقلید عظیم از رمان‌ها و شخصیت‌های خیالی. خودشیفتگی ساختن خود با چیزی است که خود نیست. با آجرهای خارج از خود.
آدم خودشیفته بیش از هرچیز زبان دارد. چون تنها زبان می‌تواند خود واقعی او را پنهان کند. تنها زبان یا نوشتن او را مخفی می‌کند از آن چیزی که دوست ندارد باشد یا دوست دارد باشد! زبان حجاب او است.
خودشیفتگی غرور نیست، خودخواهی نیست، اعتماد به نفس کاذب نیست. یعنی ممکن است با همۀ اینها همراه باشد اما خودش یک چیز متفاوت از اینها است. خودشیفتگی یک خصلت هم نیست. خودشیفتگی یک مرض است. مرضی که هر روز با کلمات تزئیین می‌شود و با تکه کلام‌ها و اصطلاحات مخصوص به‌خود، بوی تعفن خود را پنهان می‌کند.
مهم‌ترین کلید واژه در زبان آدم خودشیفته «من» است. این افراط در توضیح خود در عین بی‌تفاوتی در برخورد با دیگران، این حس فوران حال کردن با خود، این زیاده روی در نوشتن از خود، خودشیفتگی است.
چیزی که فضای مجازی به عنوان فراهم آورندۀ موقعیت برای بیان خود، به این مرض دامن می‌زند. شخصی نویسی در وبلاگ‌ها، بیان جزئیاتی غیر لازم از خود، خودنویسی در شبکه‌های اجتماعی، فریاد اعتقادات در صفحه‌های شخصی، ارائه اطلاعات از خود در جنبه‌هایی هنری، علمی و فرهنگی؛ همگی در تشدید و تثیبیت خودشیفتگی موثر است.
اینکه فضای مجازی خودشیفتگی را می‌سازد یا به آن دامن می‌زند مبهم است. اما تا عزت نفس خود را نیابیم و هویت خود را بر اساس مبانی مشخصی ترسیم نکنیم، نمی‌توانیم از خودشیفتگی فرار کنیم. خودشیفتگی در کمین آدم‌هایی است که سعی می‌کنند هویت خود را از طریق چیزی بیابند که نیستند و اساسا هویت ساز نیست، هویت از طریق دست‌آوردهای انسانی، فلسفه، هنر، رمان و تئاتر به دست نمی‌آید. هویت به چیزی گره می‌خورد فراتر از انسان. عزت نفس را باید در ماوراءانسان جستجو کرد.

این مطلب در لینک زن.

این مطلب در مرکز اسناد انقلاب اسلامی.



پیشخوان
  • با نگاه غریب بنویسیم
  • جومپا لاهیری یک نویسندۀ هندی تبار است. او در لندن به دنیا آمده و در سه سالگی به آمریکا رفته و در آنجا بزرگ شده است. «خاک غریب» بعد از کتاب‌های «مترجم دردها» و «هم‌نام» نوشته شده است. طرح کلی داستان‌های او، دربارۀ هندی‌هایی است که در آمریکا زندگی می‌کنند و با سنت‌های خود و اقتضائات کشور جدید در جدال‌اند. معمولا خانواده در نوشته‌های او پر رنگ است. یکی از ویژگی‌های نثر او تصویر جزئیات ریزی است که نه تنها کسل‌کننده نیست بلکه به ترسیم دقیق فضا در ذهن خواننده کمک می‌کند. لاهیری در سال ۲۰۰۸ جایزه‌ی فرانک اوکانر را برای همین کتاب برد. همچنین این کتاب در رده‌بندی نیویورک‌تایمز جزو کتاب‌های پرفروش سال ۲۰۰۸ شناخته می‌شود.

    (بیشتر…)

    لینکهای روزانه
    برخی از حقوق متن های نوشته شده در این وبلاگ برای نویسنده محفوظ اند.